Η Galerie des Illustres και οι Κήποι του Château de Beauregard
327 πορτρέτα, οροφή από λάπις λάζουλι, δάπεδο με περίπου 5.600 πλακίδια Delft και ένα πάρκο 40 εκταρίων σχεδιασμένο να αντηχεί όλα αυτά σε εξωτερικό χώρο — η πλήρης ιστορία πίσω από τα δύο μεγάλα σκηνικά σύνολα του Beauregard.
Το Beauregard ορίζεται από δύο συνδεδεμένα σκηνικά σύνολα: την Galerie des Illustres στο εσωτερικό και τον Jardin des Portraits, που διαμορφώθηκε το 1992 για να την καθρεφτίζει στον εξωτερικό χώρο. Η γκαλερί φιλοξενεί 327 πορτρέτα κάτω από οροφή από λάπις λάζουλι και πάνω από περίπου 5.600 πλακίδια Delft· ο κήπος τής απαντά με δώδεκα παρτέρια θεματικά χρωματισμένα και 400 είδη πολυετών φυτών και θάμνων. Ανάμεσά τους βρίσκεται μια αποκατάσταση των πινάκων που διήρκεσε 36 χρόνια και ολοκληρώθηκε την άνοιξη του 2023. Αυτός ο οδηγός ιχνηλατεί και τα δύο, από την ανάθεση του Paul Ardier το 1620–38 έως τον σχεδιασμό του Gilles Clément και το ευρύτερο πάρκο των 40 εκταρίων.
Ποιος ανέθεσε τη Galerie des Illustres;
Ο Paul Ardier απέκτησε το Beauregard το 1617 και ξεκίνησε την Galerie des Illustres. Ήταν υπουργός οικονομικών και θησαυροφύλακας υπό τρεις βασιλείς — τον Henri III, τον Henri IV και τον Louis XIII — και ένθερμος μελετητής της πολιτικής ιστορίας, κάτι που είναι το κλειδί για το τι κάνει ο χώρος: είναι η συλλογή ενός πολιτικού, οργανωμένη γύρω από τις προσωπικότητες που διαμόρφωσαν την πολιτική του βασιλείου που υπηρετούσε. Η ίδια η γκαλερί δημιουργήθηκε μεταξύ 1620 και 1638 από Παριζιάνους ζωγράφους και συγκροτήθηκε από τρεις γενιές ιδιοκτητών κατά τον 17ο αιώνα, έτσι το έργο επέζησε του ανθρώπου που το ξεκίνησε. Το σπίτι που αγόρασε ήταν ήδη παλιό: οικοδομικές φάσεις καταγράφονται το 1461, το 1559 και το 1622.
Ο Ardier δεν ήταν ο οικοδόμος του château. Αυτός ήταν ο Jean du Thier, γραμματέας επικρατείας για τα οικονομικά υπό τον Henri II, ο οποίος απέκτησε το κτήμα το 1545 και του οποίου το μελετητήριο με ξύλινη επένδυση βελανιδιάς — το Cabinet des Grelots, με τα ξυλόγλυπτά του σκαλισμένα από τον Francisque Scibec de Carpi, επιπλοποιό του Henri II, και χρονολογημένο το 1554 — σώζεται λίγα δωμάτια μακριά από την γκαλερί. Η ζωγραφική διακόσμηση της γκαλερί εκτελέστηκε από τον ζωγράφο της Blois Jean Mosnier και την οικογένειά του· ο γιος του Pierre Mosnier ζωγράφισε τα εμβλήματα και τα σύμβολα των βασιλέων της Γαλλίας στα φατνώματα κάτω από τα πορτρέτα. Το Beauregard ξεκίνησε ως κυνηγετικό καταφύγιο του François I και έγινε, κατά τον 16ο και 17ο αιώνα, κατοικία βασιλικών υπουργών.
Πώς είναι οργανωμένα τα 327 πορτρέτα;
Τα 327 πορτρέτα εκτίθενται σε αυστηρή χρονολογική σειρά κατά μήκος μιας αίθουσας μήκους 26 μέτρων και πλάτους 6 μέτρων. Ξεκινούν το 1328, με την άνοδο στον θρόνο του Philippe VI de Valois, και τελειώνουν το 1643, με τον θάνατο του Louis XIII — 315 χρόνια, διατεταγμένα ως χρονολόγιο σε φυσική κλίμακα μέσα από 15 διαδοχικές βασιλείες των βασιλέων της Γαλλίας. Περίπου 26 χώρες εκπροσωπούνται μεταξύ των εικονιζόμενων, έτσι η αφήγηση είναι γαλλική πολιτική σε ευρωπαϊκό πλαίσιο και όχι ένα εθνικό ονομαστικό κατάλογο. Περιγράφεται ως η πληρέστερη σωζόμενη ιστορική πινακοθήκη πορτρέτων του είδους της στην Ευρώπη — ένας ισχυρισμός για την πληρότητα και τη διατήρησή της, όχι για το μέγεθός της.
Η χρονολογία είναι ο λόγος να τη διασχίσετε προς μία κατεύθυνση αντί να περιηγηθείτε άσκοπα. Επειδή οι βασιλείες διαδέχονται η μία την άλλη σε αλληλουχία, η αίθουσα διαβάζεται ως ένα ενιαίο επιχείρημα για τη δυναστική συνέχεια, και τα ξυλοπάνελ το ενισχύουν: τα ζωγραφισμένα διακριτικά και εμβλήματα των βασιλέων της Γαλλίας από τον Pierre Mosnier βρίσκονται ακριβώς κάτω από τα πρόσωπα των συγχρόνων τους. Ξεκινήστε από το άκρο του 14ου αιώνα και τελειώστε στον Louis XIII, και τρεις αιώνες περνούν σε λίγα λεπτά περπατήματος. Αφιερώστε στην αίθουσα είκοσι έως τριάντα λεπτά — το ελάχιστο της μίας ώρας της τουριστικής υπηρεσίας του Loir-et-Cher αφορά ολόκληρο το château και δεν αντέχει στην επαφή με αυτή την πινακοθήκη. Η πινακοθήκη συγκροτήθηκε σε τρεις γενιές ιδιοκτητών κατά τον 17ο αιώνα, και η σειρά με την οποία χτίστηκε έχει διατηρηθεί έκτοτε.
Τι κάνει το ταβάνι και το δάπεδο τόσο αξιοσημείωτα;
Το ταβάνι είναι γαλλικού ρυθμού, με το κυρίαρχο μπλε του να προέρχεται από κονιοποιημένο λάπις λάζουλι — ένα ημιπολύτιμο πέτρωμα που στο ancien régime υπολογιζόταν σε περίπου επτά φορές την τιμή του χρυσού. Απλωμένο σε μια αίθουσα 26 μέτρων, αυτό αποτελεί μία από τις πιο πολυδάπανες διακοσμητικές επιλογές σε οποιοδήποτε château του Λίγηρα της εποχής, και είναι το στοιχείο που ξεχωρίζουν πρώτο οι περιγραφές της πολιτιστικής κληρονομιάς και των τουριστικών υπηρεσιών, μαζί με το δάπεδο. Είναι επίσης εύκολο να το προσπεράσετε, γιατί τα πορτρέτα βρίσκονται στο ύψος των ματιών και κρατούν την προσοχή. Οι αναλογίες της αίθουσας βοηθούν: με πλάτος 6 μέτρα, το ταβάνι είναι αρκετά κοντά για να το διαβάσετε λεπτομερώς. Διασχίστε μία φορά το μήκος κοιτάζοντας ψηλά πριν κοιτάξετε έστω ένα πρόσωπο.
Κάτω από τα πόδια, περίπου 150 m² πλακιδίων φαγιάνς του Delft σχηματίζουν έναν στρατό εν πορεία — πεζικό, ιππικό και πυροβολικό. Ο αριθμός δίνεται ως περίπου 5.600 από τις περισσότερες πηγές, με ορισμένες να λένε 5.500· η διαφωνία αφορά την αριθμητική και όχι το αποτέλεσμα. Όντας δάπεδο, είναι το στοιχείο που οι περισσότεροι επισκέπτες δεν προσέχουν καθόλου. Στην πράξη η αίθουσα απαιτεί τρεις ξεχωριστές περάσεις: μία για το ταβάνι, μία για το δάπεδο και μία για τα ίδια τα πορτρέτα. Το δάπεδο και το ταβάνι είναι τα δύο στοιχεία στα οποία επανέρχονται το αρχείο Mérimée και οι περιφερειακές τουριστικές υπηρεσίες πριν φτάσουν στους πίνακες. Τα πλακίδια είναι φαγιάνς του Delft — εφυαλωμένη κασσιτερούχα κεραμική από τις Κάτω Χώρες — στρωμένα σε όλο το μήκος της αίθουσας και όχι σε ένα μόνο πάνελ.
Τι περιλάμβανε η αποκατάσταση των πορτρέτων;
Τα πορτρέτα που βλέπετε σήμερα είναι προϊόν μιας εκστρατείας 36 ετών. Η αποκατάσταση ξεκίνησε το 1986 και ολοκληρώθηκε την άνοιξη του 2023 — ένα ασυνήθιστα μακρύ πρόγραμμα ακόμη και με τα δεδομένα της γαλλικής διαχείρισης πολιτιστικής κληρονομιάς, και ένας λόγος για τον οποίο αξίζει να επισκεφθείτε ξανά το Beauregard αν ήρθατε τελευταία φορά πριν από μια δεκαετία. Οι πίνακες είχαν αναζωγραφιστεί δύο φορές στο παρελθόν, σε εκστρατείες κατά τον 18ο και 19ο αιώνα, έτσι η σύγχρονη εργασία αφορούσε εξίσου την αφαίρεση μεταγενέστερων επεμβάσεων όσο και την επισκευή ζημιών· ο δηλωμένος στόχος ήταν να ανακτηθεί η αρχική εμφάνιση και όχι απλώς να παραχθεί μια καθαρή. Το κτήμα τεκμηρίωσε το πρόγραμμα δημόσια καθώς τα πάνελ έφευγαν και επέστρεφαν.
Οι επιστροφές έγιναν σταδιακά, ομάδα προς ομάδα, ακολουθώντας τη χρονολογία στους τοίχους. Η ομάδα του Charles VII επέστρεψε το 2021 και η ομάδα του Charles VI τον Φεβρουάριο του 2022, με τους συγχρόνους του Charles V να αναμένονται στα τέλη του 2022 και το πρόγραμμα να ολοκληρώνεται την άνοιξη του 2023. Αυτή η αλληλουχία σήμαινε ότι η πινακοθήκη δεν έκλεισε ποτέ εντελώς για τους επισκέπτες, και εξηγεί γιατί περιγραφές γραμμένες σε διαφορετικές στιγμές κατά τη δεκαετία του 2010 και τις αρχές της δεκαετίας του 2020 περιγράφουν την αίθουσα τόσο διαφορετικά. Αν διαβάζετε παλαιότερο υλικό για το Beauregard, το χρώμα και η ευκρίνεια των πορτρέτων είναι η λεπτομέρεια που πιθανότατα έχει απαρχαιωθεί. Το κτήμα δημοσίευσε την ιστορία της αποκατάστασης στις δικές του σελίδες ειδήσεων, από όπου προέρχονται και οι ημερομηνίες της σταδιακής επιστροφής.
Τι είναι ο Jardin des Portraits;
Ο Jardin des Portraits διαμορφώθηκε το 1992 σε σχέδιο του Παριζιάνου αρχιτέκτονα τοπίου Gilles Clément, ως ρητός φόρος τιμής στην πινακοθήκη και στα 327 πορτρέτα της. Είναι χτισμένος ως 12 παρτέρια, καθένα συνδεδεμένο με ένα μόνο χρώμα, φυτεμένα με 400 είδη πολυετών φυτών και θάμνων· το τουριστικό γραφείο Blois-Chambord τα περιγράφει ως δώδεκα δωμάτια από δώδεκα κληματαριές διαφορετικών χρωμάτων. Το σχέδιο ακολουθεί τη φιλοσοφία του Clément «Jardin en Mouvement» — συνεργασία με τις φυσικές διεργασίες αντί για αντιπαράθεση μαζί τους — γι' αυτό δεν διαβάζεται ως τυπικό γαλλικό παρτέρι παρά το ότι βρίσκεται δίπλα σε μια πινακοθήκη του 17ου αιώνα. Διαμορφώθηκε περίπου 375 χρόνια αφότου ο Paul Ardier απέκτησε το κτήμα το 1617, και 354 χρόνια αφότου ολοκληρώθηκε η ίδια η πινακοθήκη το 1638.
Η πρακτική συνέπεια των 400 ειδών σε 12 παρτέρια είναι μια μεγάλη περίοδος ανθοφορίας αντί για μία μόνο κορύφωση, γεγονός που καθιστά τον κήπο το πιο αξιόπιστο υπαίθριο στοιχείο μιας επίσκεψης οποιαδήποτε στιγμή μεταξύ Απριλίου και Νοεμβρίου. Είναι επίσης η απάντηση στη στατικότητα της πινακοθήκης: τα πορτρέτα είναι αμετάβλητα, ο κήπος επαναδιατυπώνει την ίδια ιδέα εποχικά. Το πάρκο στο οποίο βρίσκεται είναι 40 εκτάρια διαμορφωμένων εκτάσεων, καταγεγραμμένων στο Inventaire supplémentaire des monuments historiques· το πλήρες περιτειχισμένο κτήμα φτάνει περίπου τα 70 εκτάρια, με το υπόλοιπο να είναι δασική έκταση. Αφιερώστε μία ώρα για τον κήπο και το περπάτημα προς αυτόν — το château απέχει εξαρχής 600 m από το ταμείο.
Τι γίνεται με τον κήπο με τα τριαντάφυλλα και το ευρύτερο πάρκο;
Γύρω από τον Jardin des Portraits, στους πρόποδες των τειχών, απλώνεται ένας ροδώνας με περίπου 100 παλιές ποικιλίες τριανταφυλλιάς. Οι παλιές θάμνοι τριανταφυλλιές ανθίζουν χαρακτηριστικά μία φορά, στα τέλη της άνοιξης και στις αρχές του καλοκαιριού, οπότε ο Μάιος και ο Ιούνιος είναι το πιθανότερο παράθυρο — ένα συμπέρασμα από τα φυτά παρά μια ημερομηνία που δημοσιεύει το κτήμα. Η συλλογή περιλαμβάνει τη «Rose de Beauregard», που δημιουργήθηκε ειδικά για το κτήμα το 2000. Αλλού στο πάρκο, μια λεωφόρος με Prunus Kanzan, την ιαπωνική ανθισμένη κερασιά, καλύπτει τον Απρίλιο και τις αρχές Μαΐου, που συμπίπτει με την έναρξη της περιόδου επισκέψεων στις 3 Απριλίου. Πέρα από τα τριαντάφυλλα, τα 400 είδη πολυετών φυτών και θάμνων του Jardin des Portraits κρατούν την ίδια γωνιά του πάρκου ανθισμένη πολύ μετά την ανθοφορία των τριανταφυλλιών.
Τα μόνιμα χαρακτηριστικά του πάρκου λειτουργούν σε κάθε μήνα. Τέσσερις σπάνιοι κέδροι του Λιβάνου στέκουν στους χώρους, μερικοί άνω των 250 ετών· υπάρχει ένα άλσος βελανιδιάς και γαύρου και ένας «οπωρώνας φλοιού» σπάνιων ειδών, μεταξύ των οποίων ο ιαπωνικός σφένδαμος. Τα δομημένα στοιχεία περιλαμβάνουν ένα παρεκκλήσι του 15ου αιώνα, μια glacière του 17ου αιώνα και μια μεγάλη λίμνη που σκάφτηκε το 1986. Τρία περίπτερα του 17ου αιώνα, το βόρειο περίπτερο, και οι προσόψεις και οι στέγες του εξαρτήματος που βλέπει στο château καταγράφηκαν ως ιστορικά μνημεία με διάταγμα της 8ης Σεπτεμβρίου 1993, μαζί με το πάρκο και τους περιμετρικούς τοίχους του, υπό την αναφορά Mérimée PA00098404· το ίδιο το château φέρει την classement του 1840. Το κτήμα δημοσιεύει καθοδηγούς πεζοπορικών διαδρομών προς λήψη για το πάρκο, που είναι ο πρακτικός τρόπος να απολαύσετε αυτά τα διάσπαρτα χαρακτηριστικά σε μία μόνο διαδρομή.
Συχνές ερωτήσεις
Ποιος ανέθεσε τη Galerie des Illustres;
Ο Paul Ardier, υπουργός Οικονομικών και θησαυροφύλακας υπό τον Henri III, τον Henri IV και τον Louis XIII, απέκτησε το Beauregard το 1617. Η γκαλερί δημιουργήθηκε μεταξύ 1620 και 1638 από Παριζιάνους ζωγράφους και συγκροτήθηκε κατά τη διάρκεια τριών γενεών ιδιοκτητών.
Πόσα πορτρέτα υπάρχουν στην γκαλερί και ποια περίοδο καλύπτουν;
327 πορτρέτα, τοποθετημένα χρονολογικά από την άνοδο του Philippe VI de Valois στον θρόνο το 1328 έως τον θάνατο του Louis XIII το 1643 — 315 χρόνια μέσα από 15 διαδοχικές βασιλείες, με περίπου 26 χώρες να εκπροσωπούνται μεταξύ των εικονιζόμενων.
Τι το ξεχωριστό έχει η οροφή και το δάπεδο της γκαλερί;
Το μπλε της οροφής προερχόταν από κονιοποιημένο λάπις λάζουλι, που υπολογιζόταν περίπου επτά φορές ακριβότερο από τον χρυσό στην εποχή του. Το δάπεδο αποτελείται από περίπου 5.600 πλακίδια φαγεντιανής Delft που απεικονίζουν έναν στρατό εν πορεία σε έκταση περίπου 150 m².
Έχουν αποκατασταθεί τα πορτρέτα;
Ναι. Μια εκστρατεία αποκατάστασης που ξεκίνησε το 1986 και ολοκληρώθηκε την άνοιξη του 2023 — 36 χρόνια — αφαίρεσε τις επαναβαφές από προγενέστερες εκστρατείες του 18ου και 19ου αιώνα. Οι πίνακες επέστρεψαν σε σταδιακές ομάδες, μεταξύ των οποίων ο Charles VII το 2021 και ο Charles VI τον Φεβρουάριο του 2022.
Τι είναι ο Jardin des Portraits;
Ένας κήπος που διαμορφώθηκε το 1992 από τον αρχιτέκτονα τοπίου Gilles Clément ως φόρο τιμής στην γκαλερί: 12 παρτέρια, το καθένα σε ένα μόνο χρώμα, φυτεμένα με 400 είδη πολυετών φυτών και θάμνων, σύμφωνα με τη φιλοσοφία του «Jardin en Mouvement».
Πότε είναι ο ροδώνας στην καλύτερή του εποχή;
Πιθανότατα Μάιος και Ιούνιος. Η φύτευση είναι ένας ροδώνας με περίπου 100 παλιές ποικιλίες τριανταφυλλιάς, συμπεριλαμβανομένης της «Rose de Beauregard» που δημιουργήθηκε για το κτήμα το 2000. Το κτήμα δεν δημοσιεύει τους μήνες αιχμής, επομένως πρόκειται για συμπέρασμα από τα φυτά.